Hoe ziet ons land er mogelijk over 100 jaar uit? In de serie 'Nieuw Nederland' stappen we met Kefah Allush virtueel het jaar 2126 binnen. Met oa Marjolijn Haasnoot, Maarten van Rossum, Lotte Jensen en Jan Rotmans.
Eind 2025 viel op ieder Nederlands adres een noodboekje van de overheid op de mat. Is het bij jou inmiddels achter in de keukenla beland? Of heb jij de blikken bonen en het noodpakket al klaarstaan? Moeten we eigenlijk wel echt bang zijn voor een ramp? Kom en luister naar dit muzikale theatercollege van neerlandicus en filosoof Lotte Jensen, over het verleden én de toekomst van Nederlandse rampen. Met muziek en beeld van schrijver, muzikant en filmmaker Jaco Benckhuijsen en percussionist Joost Lijbaart.
Het lijkt wel alsof we steeds vaker geteisterd worden door rampen, oorlogen en epidemieën. Niet alleen onze veiligheid en welzijn worden bedreigd, maar het kruipt ook onder onze huid. We staan opeens tegenover elkaar en vertrouwen elkaar niet meer. Hoe overleeft een samenleving een crisis? Hoogleraren Beatrice de Graaf en Lotte Jensen doen samen met vijf universiteiten binnen de Adapt-academy onderzoek naar hoe we beter voorbereid kunnen zijn en vertellen erover in Op1.
De toekomst van het Nederlands op de universiteiten
De Nieuwe Wereld
Ad Verbrugge in gesprek met hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis Lotte Jensen, over de toekomst van het Nederlands aan de academie:
Interview in De Standaard (door Hilde Van den Eynde)
Corona, zware overstromingen, een oorlog: de voorbije maanden tuimelde Europa van de ene crisis in de andere. En dat terwijl we de grillen van ons bestaan onder controle dachten te hebben, zegt de Deens-Nederlandse cultuurhistorica Lotte Jensen. ‘Maar onkwetsbaar zijn we niet. De geschiedenis laat voortdurend het tegendeel zien.’
Elke ramp krijgt een weerklank in verhalen, schilderijen en liederen, of het nu de Sint-Elisabethsvloed van 1421 is of de coronacrisis van 2020. Lotte Jensen, hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis, onderzoekt binnen haar onderzoeksproject ‘Dealing with disasters’ de rode draden in die culturele verbeelding van rampen. Ze ziet opgeheven vingertjes, maar ook troost, heldendom en vooral verbindende kracht.
Op het elfde nationale Deltacongres was in de sessie van het kennisprogramma Zeespiegelstijging aandacht voor de vraag hoe verhalen uit het verleden doorwerken in het heden. Daarover verscheen ook de brochure Welke verhalen vertellen we? In dit filmpje worden vier typen verhalen uitgelegd aan de hand bij Lent en in de grote kerk van Elst.
Veerkracht. Omgaan met rampspoed door de eeuwen heen
Diesrede Radboud Universiteit 15 oktober 2020
Rede uitgesproken bij de 97e Dies Natalis van de Radboud Universiteit, 15 oktober 2020. De tekst is hier terug te lezen. De rede is hier terug te kijken.
Crisis als motor voor innovatie
Interview in Up-Date
Wat doen crises en rampen met een samenleving? Die vraag onderzoekt prof. dr. Lotte Jensen, hoogleraar in Nijmegen. Meestal kijkt ze daarbij naar wat er de afgelopen eeuwen is gebeurd, maar nu we zomaar midden in een nieuwe crisis zitten, wordt ook de huidige tijd interessant. Met als hamvraag: kunnen we lessen trekken uit de rampen van vroeger?
Koningsdag: een dag waarop we ons - in oranje kleding uitgedost - vaak nét iets meer Nederlander voelen dan normaal. Maar betekent dat ook dat we nationalistisch zijn? De Universiteit van Nederland vroeg aan prof. dr. Lotte Jensen (Radboud Universiteit) hoe dat precies zit.
Anna Gimbrère onderzoekt de grote levensvragen in Zinzoekers. Deze aflevering staat de vraag centraal: wat is identiteit? Filosoof Lotte Jensen vertelt over identiteit: wat maakt ons tot wie we zijn? En hoe verhouden we ons tot de ander? Femke Flietstra groeide op in een gezin met zeventien kinderen binnen een streng religieuze kerkgemeenschap. Tot ze uit die gemeenschap stapte, had ze voor haar gevoel geen eigen identiteit. Ook ontmoeten we Amjad Almatni. Vanwege zijn geaardheid vluchtte hij uit Syrië. Eenmaal in Nederland moest hij opnieuw ontdekken wie hij is. Is hij vluchteling, Syrier, queer? Of is hij het allemaal?
Hoe kan het dat we de ene ramp vergeten en de andere ramp in ons geheugen gegrift staat? En hoe kun je ervoor zorgen dat de solidariteit na het plaatsvinden van zo'n ramp zo lang mogelijk standhoudt? Ze schreef een boek over onze vaderlandse rampen - van Middeleeuwen tot nu - en er zijn opvallend veel overeenkomsten.
Het literaire programma Brommer op zee stop. Opnieuw een klap voor de literatuur op televisie. En dat is jammer want we hebben volgens hoogleraar Lotte Jensen veel te leren van Nederlandse literatuur. En nog het meest van Nederlandse klassiekers zoals Vondel. Misschien wel de mooiste en meest indrukwekkende spiegel die we ons kunnen voorhouden.
Een groep onderzoekers (Heritages of Hunger) doet onderzoek naar de geschiedenis van hongersnoden. Bij Spraakmakers vertelt Lotte Jensen over de bevindingen in dit onderzoek: hongersnoden maken deel uit van een gedeeld en levend Europees verleden.
Op 29 mei 2021 verscheen de CD Treur Nederland. Rampliederen door de eeuwen heen van Camerata Trajectina, in samenwerking met Lotte Jensen. Er werd aandacht aan besteed in oa Spijkers met koppen en de Taalstaat. Het CD-boekje is hier te downloaden.
Rampen, crisis en pandemieën, ze zijn van alle tijden. Hoe gingen wij in de 19e eeuw met rampspoed om en welke lessen kunnen we nu trekken uit het verleden. Zo zijn historici niet verbaasd over het uitbreken van rellen en was er in de 19e eeuw een betere acceptatie van de dood. Literatuurhistoricus Lotte Jensen stelde, samen met een heel team historici, een kloek boek over samen rampen en catastrofes uit vroeger tijden.
Rampen zijn van grote invloed op samenlevingen. Zo ook de coronacrisis. In korte tijd moesten we ons neerleggen bij het ‘nieuwe normaal’. Maar, rampen hebben niet alleen een destructieve werking: ze creëren ook saamhorigheidsgevoel.
Interview door Harmen van Dijk over de Deense en Nederlandse nationale identiteit in Trouw
Op het oog zou je zeggen dat Nederland en Denemarken veel op elkaar lijken. Dat is ook zo, zegt hoogleraar Lotte Jensen. Maar juist de subtiele verschillen kunnen ons iets leren (foto: Jörgen Caris).
Ooit zijn we ons “Nederlander” gaan voelen in plaats van de bewoners van dorp X of stad Y. Hoe is dat zo gekomen? En wat is dat eigenlijk, “Nederlander” zijn? Historisch letterkundige Lotte Jensen (Radboud Universiteit Nijmegen) geeft vijf mini-colleges over allerlei vaderlandse helden en over Napoleon, die ons – onbedoeld – nog “Nederlandser” gemaakt heeft!
Op zondagochtend 2 oktober 2016 was Lotte Jensen te zien bij VPRO boeken, waar zij met presentator Jeroen van Kan in gesprek ging over haar nieuwe boek Vieren van vrede. Het ontstaan van de Nederlandse identiteit, 1648-1815.
Foto door John van Hamond
